فاز نخست: پایهگذاری، انباشت اولیه سرمایه و ورود به تجارت بینالملل
برخلاف برخی تصورات که نقطه آغاز فعالیتهای اقتصادی بابک زنجانی را به دوران تحریمهای نفتی دهه نود خورشیدی تقلیل میدهند، ریشههای شکلگیری این امپراتوری تجاری به دو دهه پیش از آن بازمیگردد. بابک مرتضی زنجانی، متولد ۲۱ اسفند ۱۳۵۲ در تهران، فعالیت خود را در فضایی کاملاً رقابتی و بدون اتکا به رانتهای دولتی آغاز کرد.
حضور زودهنگام در بازار طلای تهران در سال ۱۳۷۰ و در سن ۱۷ سالگی ، نخستین مدرسه عملی اقتصاد برای وی محسوب میشد. بازار طلای تهران در اوایل دهه هفتاد خورشیدی و در دوران سازندگی پس از جنگ، کانون اصلی نوسانات ارزی و کشف قیمتهای واقعی در اقتصاد ایران بود. فعالیت در این بازار، درک عمیقی از مکانیسمهای آربیتراژ، مدیریت ریسک نوسانات قیمتی و جریانهای نقدینگی را به این کارآفرین جوان آموزش داد. این تجربه پایهای، سنگبنای فعالیتهای مالی پیچیدهتر او در دهههای بعد شد.
با گسترش بینش تجاری، زنجانی در سن ۲۰ سالگی (حدود سال ۱۳۷۳) تصمیم به تنوعبخشی به سبد فعالیتهای خود گرفت و وارد حوزه صادرات چرم و سالامبور به کشور ترکیه شد. انتخاب ترکیه به عنوان یک هاب تجاری، یک تصمیم راهبردی بود که نشان از هوشمندی اقتصادی وی داشت. در آن برهه تاریخی، ترکیه در حال گذار به یک اقتصاد صادراتمحور بود و حضور در بازار این کشور، علاوه بر سودآوری مستقیم، شبکهای از ارتباطات تجاری، گمرکی و لجستیکی را برای وی فراهم آورد که در سالهای بعد به عنوان شریان حیاتی هلدینگ سورینت در منطقه اوراسیا عمل کرد. این فرآیند انباشت اولیه سرمایه، تماماً در بخش خصوصی واقعی و از طریق ایجاد ارزش افزوده در صادرات غیرنفتی محقق گردید.
در ادامه این روند توسعهای، بابک زنجانی در سن 26 سالگی (سال ۱۳۷۹) ، با تجمیع تجربیات و سرمایههای حاصل از یک دهه فعالیت تجاری مستمر، شرکت واردات و صادرات «سورینت» را تأسیس نمود. تأسیس این شرکت، نقطه گذار وی از یک تاجر فردی به یک ساختار شرکتی بود. سورینت در ابتدا بر تجارت کالاهای مصرفی و واسطهای تمرکز داشت، اما به سرعت توانست با بهرهگیری از شبکههای ارتباطی در ترکیه و امارات، سهم بازار قابل توجهی را به خود اختصاص دهد.
| بازه زمانی | اقدام کلیدی / رویداد اقتصادی | ماهیت فعالیت | دستاورد استراتژیک |
|---|---|---|---|
| ۱۳۷۰ | ورود به بازار طلای تهران | تجارت فلزات گرانبها | آشنایی با مدیریت نقدینگی، آربیتراژ و نوسانات ارزی در سن ۱۷ سالگی |
| ۱۳۷۳ | صادرات چرم و سالامبور به ترکیه | بازرگانی خارجی | ایجاد نخستین شبکههای تجارت فرامرزی و ارتباط با تجار منطقهای |
| ۱۳۷۹ | تأسیس شرکت واردات و صادرات سورینت | نهادسازی شرکتی | شکلگیری هسته مرکزی ساختار سازمانی که بعدها به هلدینگ سورینت تبدیل شد |